Εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες ζουν και εργάζονται εκτός Ελλάδας, στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Αυστραλία και σε δεκάδες άλλες χώρες. Ωστόσο, πολλοί από αυτούς εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντική αβεβαιότητα ως προς τις φορολογικές τους υποχρεώσεις στην Ελλάδα: Πρέπει να υποβάλω φορολογική δήλωση; Πού υπάγομαι; Τι δικαιολογητικά χρειάζομαι; Πώς αποφεύγω τη διπλή φορολόγηση;
Ο παρών οδηγός δίνει απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα για εφορία και κάτοικοι εξωτερικού, με πρακτικές πληροφορίες ενημερωμένες για το 2026.
Εφορία και Κάτοικοι Εξωτερικού: Η Έννοια της Φορολογικής Κατοικίας
Το πρώτο και σημαντικότερο βήμα είναι να κατανοήσετε τι σημαίνει φορολογική κατοικία, γιατί από αυτή εξαρτώνται όλες οι υποχρεώσεις σας απέναντι στην ελληνική εφορία.
Η φορολογική κατοικία ενός ατόμου καθορίζει το κράτος στο οποίο έχει την υποχρέωση να δηλώσει και να φορολογηθεί για το εισόδημά του.
Πότε θεωρείστε Φορολογικός Κάτοικος Ελλάδας
Σύμφωνα με τις διατάξεις της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας, ένα φυσικό πρόσωπο θεωρείται φορολογικός κάτοικος Ελλάδος αν πληροί μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις: διαμένει στην Ελλάδα για διάστημα μεγαλύτερο των 183 ημερών μέσα σε ορισμένο φορολογικό έτος, διατηρεί τη μόνιμη κατοικία του στην Ελλάδα ή έχει το κέντρο των ζωτικών του συμφερόντων (οικονομικούς και προσωπικούς δεσμούς) στην Ελλάδα.
Το κριτήριο των 183 ημερών είναι το πιο διαδεδομένο, αλλά δεν είναι το μόνο. Η συνήθης διαμονή δεν προσδιορίζεται μόνο με βάση συγκεκριμένο αριθμό ημερών, αλλά εξετάζεται η συχνότητα, η διάρκεια και η τακτικότητα της διαμονής. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν απουσιάζετε από την Ελλάδα για αρκετούς μήνες, η ελληνική φορολογική αρχή μπορεί να θεωρήσει ότι το κέντρο των ζωτικών σας συμφερόντων παραμένει εδώ.
Τι σημαίνει να είστε φορολογικός κάτοικος εξωτερικού
Εφόσον έχετε εγκατασταθεί στο εξωτερικό και πληροίτε τις προϋποθέσεις της φορολογικής νομοθεσίας για τη μεταφορά της φορολογικής σας κατοικίας, μπορείτε να χαρακτηριστείτε φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής. Η παραμονή άνω των 183 ημερών αποτελεί σημαντικό κριτήριο, χωρίς όμως να αρκεί από μόνη της, καθώς εξετάζεται και το κέντρο των ζωτικών σας συμφερόντων. Μετά την αναγνώρισή σας ως φορολογικού κατοίκου αλλοδαπής, δεν φορολογείστε στην Ελλάδα για το εισόδημα που αποκτάτε στην αλλοδαπή.
Αντίθετα, οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής φορολογούνται στην Ελλάδα μόνο για το εισόδημα που προκύπτει από πηγές στην Ελλάδα, όπως εισόδημα από ακίνητα, μερίσματα από ελληνικές εταιρείες ή αμοιβές από εργασία ή άλλες δραστηριότητες που αποτελούν εισόδημα ελληνικής πηγής.
Πώς αλλάζετε φορολογική κατοικία: Η διαδικασία βήμα προς βήμα
Η μεταβολή φορολογικής κατοικίας δεν γίνεται αυτόματα, απαιτεί τυπική διαδικασία ενώπιον της ελληνικής φορολογικής αρχής.
Βήμα 1: Υποβολή αίτησης μεταβολής φορολογικής κατοικίας
Για να είναι εφικτή η αλλαγή της φορολογικής κατοικίας (άρθρο 4 του Ν.4172/2013) θα πρέπει να έχει αλλάξει και η μόνιμη κατοικία, η συνήθης διαμονή ή κέντρο ζωτικών συμφερόντων από την Ελλάδα στο εξωτερικό.
βΓια το φορολογικό έτος 2025, η αίτηση μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας πρέπει να υποβληθεί από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως και τις 10 Μαρτίου 2026.
Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου» της πλατφόρμας myAADE και απευθύνεται στο Τμήμα Εισοδήματος της αρμόδιας φορολογικής υπηρεσίας, και ειδικότερα στο τμήμα που είναι αρμόδιο για τη διαδικασία μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας.
Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας στην αλλοδαπή υποβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου του έτους υποβολής της αίτησης.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την έγκριση του αιτήματος, η φορολογική αρμοδιότητα μεταφέρεται, ανάλογα με την περίπτωση, είτε στο ΚΕ.ΦΟ.Δ.Ε. Αττικής, είτε στην αρμόδια φορολογική υπηρεσία του φορολογικού εκπροσώπου, εφόσον έχει οριστεί φορολογικός εκπρόσωπος.
Βήμα 2: Ορισμός Φορολογικού Εκπροσώπου (Προαιρετικό)
Ο ορισμός φορολογικού εκπροσώπου στην Ελλάδα δεν είναι πλέον υποχρεωτικός για τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας. Ωστόσο, ο φορολογούμενος μπορεί, εφόσον το επιθυμεί, να ορίσει φορολογικό εκπρόσωπο για τη διευκόλυνση της επικοινωνίας με τη φορολογική διοίκηση και τη διαχείριση των φορολογικών του υποχρεώσεων στην Ελλάδα.
Ως φορολογικός εκπρόσωπος μπορεί να οριστεί οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο διαθέτει ελληνικό Α.Φ.Μ., όπως συγγενής ή λογιστής – φοροτεχνικός. Σε περίπτωση ορισμού φορολογικού εκπροσώπου, η φορολογική αρμοδιότητα του κατοίκου αλλοδαπής καθορίζεται σύμφωνα με τη φορολογική υπηρεσία στην οποία υπάγεται ο εκπρόσωπος.
Εφορία και Κάτοικοι Εξωτερικού: Ποια Δικαιολογητικά Απαιτούνται
Η απόδειξη της φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό βασίζεται αποκλειστικά σε έγγραφα. Ο φορολογούμενος έχει δικαίωμα να καταθέσει ό,τι δικαιολογητικό θεωρεί σχετικό, βάσει της εγκυκλίου ΠΟΛ 1201/2017. Στην πράξη, τα έγγραφα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες ανάλογα με τη χώρα διαμονής
Δικαιολογητικά για Χώρες με Σύμβαση Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (ΣΑΔΦΕ)
Φυσικά πρόσωπα που δηλώνουν τόπο κατοικίας ή συνήθους διαμονής στην αλλοδαπή οφείλουν να προσκομίσουν, για τις χώρες με τις οποίες η Ελλάδα έχει υπογράψει ΣΑΔΦΕ, Πιστοποιητικό Φορολογικής Κατοικίας, θεωρημένο από την αρμόδια αρχή της χώρας διαμονής (tax residence certificate).
Δικαιολογητικά για Λοιπές Χώρες
Πρόσθετα Αποδεικτικά Έγγραφα
Πέραν του βασικού πιστοποιητικού, η ΑΑΔΕ δύναται να ζητήσει πρόσθετα αποδεικτικά για να τεκμηριωθεί η πραγματική διαμονή. Τα έγγραφα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν: έγγραφο ανάληψης μισθωτής εργασίας, έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας και υπαγωγής στην ασφαλιστική νομοθεσία της αλλοδαπής, εγγραφής σε δημοτολόγιο, μίσθωσης κατοικίας, εγγραφής ή παρακολούθησης σχολείων των τέκνων στη χώρα αυτή.
Επιπλέον μπορεί να απαιτηθούν αποδεικτικό διαμονής στο εξωτερικό (λογαριασμοί ΔΕΚΟ, συμβόλαιο μίσθωσης ή ιδιοκτησίας κατοικίας, πιστοποιητικό εγγραφής σε τοπική δημοτική αρχή), βεβαίωση εργασίας ή σπουδών από εργοδότη ή πανεπιστήμιο, καθώς και αντίγραφο φορολογικής δήλωσης της χώρας διαμονής.
Αναθέστε στη LINK Consulting τη συγκέντρωση και κατάθεση όλων των απαιτούμενων δικαιολογητικών
Φορολογική δήλωση κατοίκων Εξωτερικού: Πότε Υπάρχει Υποχρέωση
Το ότι είστε κάτοικος εξωτερικού δεν σημαίνει ότι δεν έχετε καμία υποχρέωση απέναντι στην ελληνική εφορία. Η υποχρέωση υποβολής φορολογικής δήλωσης εξαρτάται από το αν έχετε εισοδήματα ελληνικής πηγής.
Εισοδήματα που Φορολογούνται στην Ελλάδα
Ως κάτοικος εξωτερικού, υποχρεούστε να δηλώσετε και να φορολογηθείτε στην Ελλάδα για τα ακόλουθα εισοδήματα:
Εισόδημα από ενοίκια ακινήτων που βρίσκονται στην Ελλάδα. Εισόδημα από μερίσματα ελληνικών εταιρειών. Εισόδημα από τόκους καταθέσεων σε ελληνικές τράπεζες. Εισόδημα από επαγγελματική δραστηριότητα που ασκείται στην Ελλάδα. Κέρδος από μεταβίβαση ακινήτου στην Ελλάδα (σε αναστολή έως 31.12.2026).
Εισοδήματα που ΔΕΝ Φορολογούνται στην Ελλάδα
Εισόδημα από μισθό ή επιχείρηση που αποκτάται αποκλειστικά στο εξωτερικό δεν υπόκειται σε ελληνικό φόρο, εφόσον έχει ολοκληρωθεί σωστά η διαδικασία μεταβολής φορολογικής κατοικίας.
Προθεσμία Υποβολής Δήλωσης
Οι φορολογικοί κάτοικοι αλλοδαπής που αποκτούν εισόδημα από ελληνικές πηγές υποβάλλουν τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος εντός της γενικής προθεσμίας που ισχύει κάθε έτος για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων. Απαραίτητη προϋπόθεση για την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης είναι η κατοχή κωδικών πρόσβασης στις ψηφιακές υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε.
Κατ’ εξαίρεση, όταν έχει υποβληθεί αίτηση μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας, η προθεσμία υποβολής της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος στο οποίο αφορά η αίτηση παρατείνεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου του ίδιου έτους, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία εξέτασης του αιτήματος και η υποβολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών. Η ειδική αυτή προθεσμία αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο φορολογικό έτος και δεν εφαρμόζεται στις επόμενες χρήσεις.
Αποφυγή Διπλής Φορολογίας: Οι Συμβάσεις ΣΑΔΦΕ
Ένας από τους κρισιμότερους παράγοντες για τους κατοίκους εξωτερικού είναι η αποφυγή διπλής φορολόγησης, δηλαδή του κινδύνου να φορολογηθεί το ίδιο εισόδημα και στη χώρα διαμονής και στην Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει συνάψει Συμβάσεις Αποφυγής Διπλής Φορολογίας Εισοδήματος (ΣΑΔΦΕ) με δεκάδες χώρες, μεταξύ αυτών οι ΗΠΑ, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Ιταλία και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Μέσω αυτών των συμβάσεων, ο φόρος που έχει ήδη καταβληθεί στο εξωτερικό μπορεί να πιστωθεί έναντι του φόρου που αναλογεί στην Ελλάδα, αποτρέποντας την αδικαιολόγητη διπλή επιβάρυνση.
Για τον κατάλογο των χωρών με τις οποίες η Ελλάδα έχει συνάψει ΣΑΔΦΕ, ανατρέξτε στην επίσημη σελίδα της ΑΑΔΕ.
Ειδικά Φορολογικά Καθεστώτα για Επαναπατριζόμενους
Εκτός από τη διαδικασία απλής μεταβολής φορολογικής κατοικίας, ο ελληνικός νόμος προβλέπει ειδικά κίνητρα για όσους επιθυμούν να επιστρέψουν και να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα.
Άρθρο 5Γ ΚΦΕ: Κίνητρα Επαναπατρισμού
Το άρθρο 5Γ του Ν. 4172/2013 προβλέπει προνομιακό φορολογικό καθεστώς για φυσικά πρόσωπα που επαναπατρίζονται και αναλαμβάνουν νέα θέση εργασίας ή ξεκινούν επαγγελματική δραστηριότητα στην Ελλάδα, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις (π.χ. δεν ήταν κάτοικοι Ελλάδας για ορισμένο αριθμό ετών πριν από την αίτηση). Το καθεστώς αυτό παρέχει σημαντικές απαλλαγές, μεταξύ άλλων δεν εφαρμόζεται η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει κατοικίας ή επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης.
Η εφαρμογή του άρθρου 5Γ απαιτεί ειδική αίτηση και αναλυτική αξιολόγηση των προϋποθέσεων, θέμα που χρήζει εξειδικευμένης φοροτεχνικής συμβουλής.
Συχνά Προβλήματα που Αντιμετωπίζουν οι Κάτοικοι Εξωτερικού στην Εφορία
Από την πρακτική εμπειρία, οι πιο συνηθισμένες παγίδες και δυσκολίες για κατοίκους εξωτερικού είναι:
Μη έγκαιρη μεταβολή φορολογικής κατοικίας. Αν είστε κάτοικος εξωτερικού εδώ και χρόνια και δεν έχετε δηλώσει τη μεταβολή φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα, θα πρέπει να αποδείξετε ότι είστε κάτοικος εξωτερικού και ότι δεν θεωρείστε κάτοικος Ελλάδας. Αυτό συχνά δημιουργεί εκκρεμότητες και απαιτεί αναδρομική τεκμηρίωση.
Αυτόματη ενεργοποίηση τεκμηρίων. Μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις ενεργοποιεί αυτόματα τεκμήρια στην Ελλάδα, που μπορεί να οδηγήσουν σε φορολόγηση βάσει τεκμαρτού εισοδήματος ακόμα και αν δεν υπάρχει πραγματικό εισόδημα στη χώρα.
Προβλήματα με φορολογική ενημερότητα. Μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα και σε άλλες διοικητικές διαδικασίες, όπως σε τράπεζες, πιστοποιητικά φορολογικής κατοικίας ή σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης, αναλόγως των περιπτώσεων.
Ανεπαρκής εκπροσώπηση. Η απουσία αξιόπιστου φορολογικού εκπροσώπου στην Ελλάδα αφήνει τον κάτοικο εξωτερικού εκτεθειμένο σε εκπρόθεσμες δηλώσεις, πρόστιμα και αδυναμία αντίδρασης σε φορολογικές ειδοποιήσεις.
Η LINK Consulting Δίπλα σας σε Κάθε Βήμα
Η διαχείριση των φορολογικών υποχρεώσεων από το εξωτερικό είναι αντικειμενικά δύσκολη — απαιτεί γνώση της ελληνικής νομοθεσίας, εξοικείωση με τις διαδικασίες της ΑΑΔΕ, και συνεχή παρακολούθηση των αλλαγών. Η LINK Consulting (LINK Συμβουλευτική Α.Ε.) αναλαμβάνει για κατοίκους εξωτερικού:
Την αξιολόγηση της φορολογικής κατοικίας και τη σύσταση για τη βέλτιστη φορολογική θέση. Τη διεκπεραίωση της μεταβολής φορολογικής κατοικίας με πλήρη φάκελο δικαιολογητικών. Τον ορισμό αξιόπιστου φορολογικού εκπροσώπου στην Ελλάδα. Την ετήσια υποβολή φορολογικής δήλωσης για ελληνικά εισοδήματα. Τη διαχείριση ΕΝΦΙΑ, ακινήτων και κάθε φορολογικής εκκρεμότητας στην Ελλάδα. Τον φορολογικό σχεδιασμό για επαναπατριζόμενους (άρθρο 5Γ ΚΦΕ) και αξιοποίηση κινήτρων.
Ό,τι χρειάζεστε, χωρίς να χρειαστεί να ταξιδέψετε στην Ελλάδα.
Μάθετε περισσότερα για τις Λογιστικές Υπηρεσίες της LINK Consulting
Ζητήστε εξατομικευμένη συμβουλή για τη φορολογική σας κατάσταση ως κάτοικος εξωτερικού
