Αποφάσισες να ξεκινήσεις τη δική σου επιχείρηση;
Ένα από τα πρώτα πράγματα που θα κληθείς να αποφασίσεις είναι η νομική μορφή που θα επιλέξεις.
Για πολλούς επαγγελματίες, η έναρξη ατομικής επιχείρησης αποτελεί την πιο άμεση, απλή και οικονομικά προσιτή επιλογή για να νομιμοποιήσουν την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Σε αυτό τον οδηγό θα βρεις αναλυτικά όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις: από τη διαδικασία έναρξης και τα δικαιολογητικά, μέχρι τη φορολογία, τις ασφαλιστικές εισφορές και τα πρακτικά βήματα που θα σε βάλουν σε τροχιά επιτυχίας.
Τι είναι η Ατομική Επιχείρηση και πότε είναι η κατάλληλη επιλογή;
Η ατομική επιχείρηση είναι η απλούστερη μορφή άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας στην Ελλάδα. Ο επιχειρηματίας ασκεί τη δραστηριότητά του στο δικό του όνομα, χωρίς να απαιτείται η σύσταση νομικού προσώπου. Δεν υπάρχουν εταίροι, μετοχές ή καταστατικό, αντίστοιχα.
Η ατομική επιχείρηση ταιριάζει ιδιαίτερα σε:
- Ελεύθερους επαγγελματίες (γιατρούς, μηχανικούς, λογιστές, δικηγόρους, συμβούλους)
- Μικρούς εμπόρους και παρόχους υπηρεσιών
- Όσους επιθυμούν για πρώτη φορά να ξεκινήσουν τη δραστηριότητά τους
- Επαγγελματίες με χαμηλό αρχικό κόστος λειτουργίας
Πλεονεκτήματα από την Έναρξη Ατομικής Επιχείρησης
- Απλή και γρήγορη διαδικασία: Η έναρξη μπορεί να ολοκληρωθεί ηλεκτρονικά μέσω gov.gr.
- Χαμηλό κόστος σύστασης: Δεν απαιτείται κεφάλαιο ίδρυσης, συμβολαιογράφος ή δικηγόρος, στις περισσότερες περιπτώσεις.
- Πλήρης έλεγχος: Παίρνεις όλες τις αποφάσεις μόνος σου, χωρίς την έγκριση εταίρων.
- Απλούστερη φορολογική δήλωση σε σχέση με εταιρικές μορφές.
Μειονεκτήματα που πρέπει να γνωρίζεις
- Απεριόριστη προσωπική ευθύνη: Ο επιχειρηματίας ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τα χρέη της επιχείρησης.
- Δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε σχέση με εταιρικές μορφές.
- Ανώτατα κατώφλια τζίρου: Για δραστηριότητες με υψηλό τζίρο ή πολλαπλούς συνεργάτες, η εταιρική μορφή συχνά προσφέρει φορολογικά πλεονεκτήματα.
Έναρξη Ατομικής Επιχείρησης: Διαδικασία
Βήμα 1: Επιλογή Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ)
Πριν από οτιδήποτε άλλο, πρέπει να ορίσεις τη δραστηριότητα που θα ασκείς μέσω του Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ).
Ο ΚΑΔ καθορίζει:
- Το είδος της επαγγελματικής σου δραστηριότητας
- Το φορολογικό καθεστώς και τις τυχόν υποχρεώσεις ΦΠΑ
- Ποιος συντελεστής εναλλακτικής ελάχιστης φορολογίας εφαρμόζεται
- Αν απαιτείται ειδική άδεια ή γνωστοποίηση
Μπορείς να δηλώσεις έναν κύριο ΚΑΔ και πολλούς δευτερεύοντες. Η επιλογή του σωστού ΚΑΔ είναι κρίσιμη και αξίζει να γίνει με τη βοήθεια λογιστή, καθώς λανθασμένος ΚΑΔ μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένο φορολογικό καθεστώς.
Βήμα 2: Επιλογή έδρας επιχείρησης
Η έδρα είναι η επίσημη διεύθυνση της επιχείρησής σου. Μπορεί να είναι:
- Επαγγελματικός χώρος
- Την κατοικία σου ή φορολογική έδρα, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τις χρήσεις γης και τον κανονισμό της πολυκατοικίας
- Χώρος τρίτου, με σχετική παραχώρηση – μίσθωση
Η επιλογή της έδρας καθορίζει και ποια ΔΟΥ θα σε εξυπηρετεί.
Βήμα 3: Ηλεκτρονική έναρξη μέσω gov.gr
Η διαδικασία έναρξης μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά μέσω gov.gr για πολλές κατηγορίες δραστηριοτήτων.
Η διαδικασία περιλαμβάνει:
- Σύνδεση στο gov.gr με κωδικούς Taxisnet
- Επιλογή της υπηρεσίας «Έναρξη Επιχειρηματικής Δραστηριότητας»
- Συμπλήρωση των στοιχείων της επιχείρησης (ΚΑΔ, έδρα, στοιχεία επικοινωνίας)
- Επιλογή καθεστώτος ΦΠΑ και βιβλίων
- Οριστική υποβολή και λήψη αριθμού έναρξης
Χρόνος ολοκλήρωσης: Ο χρόνος ολοκλήρωσης εξαρτάται από τη δραστηριότητα και την αρμόδια ΔΟΥ.
Βήμα 4: Εγγραφή στο ΓΕΜΗ (εφόσον απαιτείται)
Εάν η δραστηριότητά σου έχει εμπορική ιδιότητα (π.χ. εμπορία, παροχή υπηρεσιών με εμπορικό χαρακτήρα), υποχρεούσαι να εγγραφείς στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ), το οποίο τηρείται από τα Επιμελητήρια.
- Η εγγραφή στο ΓΕΜΗ γίνεται επίσης ηλεκτρονικά
- Συνεπάγεται ετήσια τέλη προς το Επιμελητήριο
- Οι ελεύθεροι επαγγελματίες που ασκούν αμιγώς επιστημονική/τεχνική δραστηριότητα συνήθως δεν υποχρεούνται σε εγγραφή στο ΓΕΜΗ
Βήμα 5: Εγγραφή στον ΕΦΚΑ
Μαζί με την έναρξη της επιχείρησης, υποχρεούσαι να εγγραφείς στον ΕΦΚΑ (Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης) εντός 30 ημερών από την έναρξη. Η μη εγγραφή επισύρει ποινές και χαμένα ασφαλιστικά δικαιώματα.
Δικαιολογητικά για έναρξη Ατομικής Επιχείρησης
Τα βασικά έγγραφα που χρειάζεσαι:
- Δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατήριο
- ΑΦΜ (αν δεν έχεις, προηγείται η απόκτησή του από τη ΔΟΥ)
- ΑΜΚΑ (για την εγγραφή στον ΕΦΚΑ)
- Στοιχεία έδρας (τίτλος ιδιοκτησίας ή μισθωτήριο, καταχωρημένο στο myAADE)
- Τυχόν ειδική άδεια ή βεβαίωση για ρυθμιζόμενα επαγγέλματα (ιατροί, μηχανικοί, δικηγόροι κ.ά.)
Για πολίτες της ΕΕ χωρίς ελληνική ταυτότητα απαιτείται επιπλέον και ο αριθμός μητρώου ΕΕ. Για υπηκόους τρίτων χωρών χρειάζεται άδεια διαμονής που επιτρέπει την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας.
Φορολογία Ατομικής Επιχείρησης
Η φορολογία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν τη βιωσιμότητα κάθε επιχείρησης. Για τις ατομικές επιχειρήσεις ισχύουν τα εξής:
Φορολογική κλίμακα Ατομικής Επιχείρησης
Τα εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα ατομικής επιχείρησης φορολογούνται βάσει της ενιαίας κλίμακας φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων:
Ετήσιο Εισόδημα | Φορολογικός Συντελεστής |
0 – 10.000€ | 9% |
10.001- 20.000€ | 22% |
20.001-30.000€ | 28% |
30.001-40.000€ | 36% |
Άνω των 40.000€ | 44% |
Σημαντικό: Η φορολογία εφαρμόζεται στα καθαρά κέρδη της επιχείρησης, δηλαδή στα έσοδα μετά την αφαίρεση των επαγγελματικών εξόδων και δαπανών, και όχι στον συνολικό τζίρο.
Τεκμαρτός Τρόπος Φορολόγησης (Εναλλακτική ελάχιστη φορολογία)
Από το 2020 εισήχθη μηχανισμός εναλλακτικής ελάχιστης φορολογίας για επιχειρηματίες. Αν το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από το τεκμαρτό (που υπολογίζεται βάσει δαπανών διαβίωσης και περιουσιακών στοιχείων), ο φόρος υπολογίζεται επί του τεκμαρτού.
Προκαταβολή Φόρου
Οι ατομικές επιχειρήσεις υποχρεούνται σε προκαταβολή φόρου για το επόμενο φορολογικό έτος, η οποία υπολογίζεται με βάση τον φόρο που προκύπτει από την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης.
Η προκαταβολή φόρου ανέρχεται σήμερα σε 55% του κύριου φόρου εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα.
Από το ποσό που προκύπτει αφαιρείται η προκαταβολή φόρου του προηγούμενου φορολογικού έτους, εφόσον υπάρχει.
ΦΠΑ στην Ατομική Επιχείρηση
Κανονικό Καθεστώς ΦΠΑ
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ατομική επιχείρηση εντάσσεται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, υποχρεούμενη να:
- Εκδίδει παραστατικά με ΦΠΑ (24%, 13% ή 6% ανάλογα με τη δραστηριότητα)
- Υποβάλλει περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ (μηνιαίες ή τριμηνιαίες)
- Καταβάλλει τον ΦΠΑ που εισπράττει μετά την αφαίρεση του ΦΠΑ εισροών
Απαλλαγή από ΦΠΑ (Καθεστώς Μικρών Επιχειρήσεων)
Εάν ο ετήσιος τζίρος δεν υπερβαίνει τις 10.000€, μπορείς να ενταχθείς στο καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ (πρώην «απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων»). Τα πλεονεκτήματα:
- Δεν χρεώνεις ΦΠΑ στους πελάτες σου
- Δεν υποβάλλεις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ
- Απλούστερη λογιστική διαχείριση
Το μειονέκτημα: δεν εκπίπτεις τον ΦΠΑ των αγορών και εξόδων σου.
Απαλλαγές ΦΠΑ λόγω αντικειμένου
Ορισμένες δραστηριότητες (π.χ. ιατρικές υπηρεσίες, εκπαιδευτικές δραστηριότητες) απαλλάσσονται από ΦΠΑ ανεξαρτήτως τζίρου, βάσει του Κώδικα ΦΠΑ.
Ασφαλιστικές εισφορές ΕΦΚΑ. Τι πληρώνεις κάθε μήνα
Ένα από τα σημαντικότερα λειτουργικά κόστη μιας ατομικής επιχείρησης είναι οι ασφαλιστικές εισφορές. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες καταβάλλουν εισφορές μέσω ασφαλιστικών κατηγοριών, τις οποίες επιλέγουν οι ίδιοι, με ελάχιστη υποχρεωτική εισφορά που αναπροσαρμόζεται κάθε χρόνο.
Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας πραγματοποιείται μία φορά ετησίως, συνήθως έως το τέλος Ιανουαρίου, και ισχύει για ολόκληρο το έτος χωρίς δυνατότητα αλλαγής κατά τη διάρκειά του.
Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί αίτηση αλλαγής ασφαλιστικής κατηγορίας, η ασφαλιστική κατηγορία του προηγούμενου έτους διατηρείται αυτόματα και για το επόμενο έτος.
Πώς Υπολογίζονται οι Εισφορές
- Το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλέξει ο επαγγελματίας και περιλαμβάνει κύρια ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη.
- Για νέους επαγγελματίες προβλέπονται ευνοϊκότερες ασφαλιστικές ρυθμίσεις κατά τα πρώτα πέντε έτη δραστηριότητας . (Ειδική ασφαλιστική κατηγορία)
Ελαφρύνσεις για νέους επαγγελματίες
Για επαγγελματίες που ξεκινούν για πρώτη φορά δραστηριότητα ισχύουν μειωμένες εισφορές για τα πρώτα πέντε χρόνια ασφάλισης, γεγονός που μειώνει σημαντικά το σταθερό κόστος λειτουργίας στα πρώτα, πιο δύσκολα χρόνια.
Βιβλία και Φορολογικά Παραστατικά
Κατηγορίες Βιβλίων
Η ατομική επιχείρηση τηρεί απλογραφικά βιβλία (βιβλίο εσόδων – εξόδων), εκτός αν υπερβεί συγκεκριμένο κατώφλι τζίρου, οπότε υποχρεούται σε διπλογραφικά βιβλία.
Ετήσιος Τζίρος | Τύπος Βιβλίων |
Έως 1.500.000€ | Απλογραφικά βιβλία (Έσοδα – Έξοδα) |
Πάνω από 1.500.000€ | Διπλογραφικά βιβλία |
Τύποι Παραστατικών
Ανάλογα με τη φύση της συναλλαγής, εκδίδεις:
- Απόδειξη λιανικής (για ιδιώτες, μέσω ταμειακής μηχανής ή ΑΔΗΜΕ)
- Τιμολόγιο (για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες)
- Δελτίο αποστολής (για διακίνηση αγαθών)
Από το 2020 ισχύει η υποχρεωτική διαβίβαση παραστατικών στο myDATA της ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.
Υποχρεώσεις μετά την Έναρξη Ατομικής Επιχείρησης
Η έναρξη δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή μιας σειράς φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων που πρέπει να τηρείς τακτικά:
Ετήσιες Υποχρεώσεις
- Υποβολή δήλωσης εισοδήματος (Ε3 + Ε1): Κάθε χρόνο (συνήθως Ιούνιος)
- Καταβολή φόρου και προκαταβολής: Σε δόσεις μετά την εκκαθάριση
Περιοδικές Υποχρεώσεις
- Περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ: Μηνιαίες ή τριμηνιαίες
- Ασφαλιστικές εισφορές ΕΦΚΑ: Μηνιαίως
- Διαβίβαση παραστατικών στο myDATA: Σε πραγματικό χρόνο
Επιπλέον Υποχρεώσεις (εφόσον εφαρμόζονται)
- ΕΝΦΙΑ (αν κατέχεις ακίνητα)
- Ειδικός φόρος για τυχόν επιδοτήσεις ή επιστρεπτέες προκαταβολές
Επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις για Νέες Ατομικές Επιχειρήσεις
Η έναρξη ατομικής επιχείρησης μπορεί να υποστηριχθεί και από χρηματοδοτικά εργαλεία:
- ΕΣΠΑ. Πρόγραμμα Νέων Επιχειρηματιών: Χρηματοδότηση για επιχειρήσεις πρώτης πενταετίας, συχνά έως €60.000
- Πρόγραμμα ΔΥΠΑ (πρ. ΟΑΕΔ) για Ανέργους: Επιχορήγηση για ανέργους που ξεκινούν επιχείρηση
- Ταμείο Εγγυοδοσίας: Πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια και εγγυήσεις
- Αναπτυξιακός Νόμος: Φορολογικές απαλλαγές ή επιδοτήσεις για επενδύσεις σε συγκεκριμένους κλάδους
Η σωστή αξιοποίηση επιδοτούμενων προγραμμάτων μπορεί να μειώσει σημαντικά το αρχικό κόστος. Επικοινώνησε με τη Link Consulting
Η έναρξη ατομικής επιχείρησης είναι μια διαδικασία που έχει γίνει σημαντικά πιο εύκολη τα τελευταία χρόνια χάρη στην ψηφιοποίηση. Ωστόσο, οι αποφάσεις που παίρνεις κατά την εκκίνηση έχουν μακροχρόνιες επιπτώσεις στη λειτουργία και την κερδοφορία της επιχείρησής σου.
Ξεκινάς Ατομική Επιχείρηση; Η Link Consulting είναι εδώ
Ξεκινάς ατομική επιχείρηση;
Στη Link Consulting στεκόμαστε δίπλα σε νέους επιχειρηματίες σε κάθε στάδιο της έναρξης και ανάπτυξης της δραστηριότητάς τους.
Από την επιλογή της κατάλληλης νομικής μορφής και τη διαδικασία έναρξης, μέχρι τη φορολογική υποστήριξη, το άνοιγμα επαγγελματικού τραπεζικού λογαριασμού, τη φορολογική έδρα μέσω του Tax Club και την αξιοποίηση επιδοτούμενων προγραμμάτων, προσφέρουμε ολοκληρωμένη καθοδήγηση προσαρμοσμένη στις ανάγκες κάθε επιχείρησης.
Αναλύουμε τη δική σου περίπτωση και σου προτείνουμε τη λύση που ταιριάζει καλύτερα στους στόχους και τα επόμενα επιχειρηματικά σου βήματα.
Μάθε για τις υπηρεσίες ίδρυσης επιχειρήσεων της Link Consulting.
Δες το σύνολο των υπηρεσιών μας ή επικοινώνησε μαζί μας σήμερα!
