Πρόστιμα ΦΗΜ: Τι αλλάζει με τη νέα εγκύκλιο της ΑΑΔΕ;
Πρόστιμα ΦΗΜ: Η εγκύκλιος Ε.2044/2026 της ΑΑΔΕ παρέχει σημαντικές διευκρινίσεις σχετικά με το ισχύον καθεστώς επιβολής προστίμων για τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Με την Εγκύκλιο Ε.2044/2026, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) παρέχει σημαντικές διευκρινίσεις σχετικά με το ισχύον καθεστώς επιβολής προστίμων που αφορούν τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς. Η εγκύκλιος δεν εισάγει νέα πρόστιμα, αλλά αποσαφηνίζει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, προσδιορίζοντας με σαφήνεια τον χρόνο τέλεσης κάθε παράβασης, το αντίστοιχο πρόστιμο και τον χρόνο παραγραφής του δικαιώματος της Φορολογικής Διοίκησης για την επιβολή του.
Οι νέες αυτές διευκρινίσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους φορολογικούς ελέγχους, καθώς περιορίζουν τις διαφορετικές ερμηνείες που είχαν δημιουργηθεί στην πράξη και συμβάλλουν στην ενιαία εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας.
Τι αφορά η νέα εγκύκλιος της ΑΑΔΕ για τους ΦΗΜ;
Η εγκύκλιος Ε.2044/2026 επικεντρώνεται στις βασικές υποχρεώσεις που έχουν οι επιχειρήσεις σχετικά με τη χρήση των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών και διευκρινίζει τις περιπτώσεις στις οποίες επιβάλλονται διοικητικά πρόστιμα.
Ειδικότερα, αφορά:
- Τη μη υποβολή δήλωσης απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης ΦΗΜ,
- Την εκπρόθεσμη υποβολή των αντίστοιχων δηλώσεων,
- Τη μη διαφύλαξη του Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού,
- Τη μη διατήρηση της φορολογικής μνήμης,
- Τη μη διαφύλαξη των ηλεκτρονικών αρχείων που παράγονται από τον ΦΗΜ.
Παράλληλα, αποσαφηνίζεται ο χρόνος τέλεσης κάθε παράβασης, στοιχείο που επηρεάζει άμεσα τόσο το ύψος του προστίμου όσο και την έναρξη της προθεσμίας παραγραφής.
Ποιες είναι οι βασικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων;
Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς οφείλουν να τηρούν συγκεκριμένες υποχρεώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια χρήσης του μηχανισμού αλλά και μετά την παύση λειτουργίας του.
Η σωστή τήρηση των διαδικασιών δεν αποτελεί μόνο υποχρέωση έναντι της φορολογικής νομοθεσίας, αλλά και βασικό στοιχείο για την ομαλή ολοκλήρωση ενός μελλοντικού φορολογικού ελέγχου.
Μεταξύ των σημαντικότερων υποχρεώσεων περιλαμβάνονται:
- Η εμπρόθεσμη υποβολή κάθε δήλωσης που αφορά την απόκτηση, τη μεταβολή ή την παύση χρήσης του ΦΗΜ,
- Η άμεση ενημέρωση του φορολογικού μητρώου σε κάθε αλλαγή που αφορά τον μηχανισμό,
- Η ορθή τήρηση όλων των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ,
- Η διατήρηση όλων των σχετικών αρχείων σύμφωνα με τις προβλέψεις της φορολογικής νομοθεσίας.
Υποχρέωση διαφύλαξης των Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που υπενθυμίζει η εγκύκλιος αφορά τη διαφύλαξη του ίδιου του ΦΗΜ και όλων των δεδομένων που σχετίζονται με αυτόν.
Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διατηρούν:
- Τον Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό,
- Τη φορολογική μνήμη,
- ‘Ολα τα ηλεκτρονικά αρχεία που παράγονται από τον μηχανισμό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η υποχρέωση αυτή δεν παύει με τη διακοπή χρήσης του ΦΗΜ. Ακόμη και μετά την παύση λειτουργίας του, τα σχετικά στοιχεία πρέπει να διαφυλάσσονται για όσο χρονικό διάστημα προβλέπεται από τη φορολογική νομοθεσία, καθώς ενδέχεται να ζητηθούν στο πλαίσιο μελλοντικού φορολογικού ελέγχου.
Τα Πρόστιμα ΦΗΜ διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της παράβασης και τον χρόνο τέλεσής της, όπως διευκρινίζει η εγκύκλιος Ε.2044/2026.
Τα πρόστιμα που ισχύουν σήμερα
Η εγκύκλιος παρουσιάζει αναλυτικά τα διοικητικά πρόστιμα που εφαρμόζονται ανάλογα με τον χρόνο τέλεσης της παράβασης και το είδος της υποχρέωσης που δεν τηρήθηκε.
1. Μη υποβολή δήλωσης (01.01.2011 – 31.12.2013)
Για παραβάσεις που τελέστηκαν κατά την περίοδο από 1 Ιανουαρίου 2011 έως 31 Δεκεμβρίου 2013 προβλέπονται πρόστιμα:
- 600 ευρώ, με δυνατότητα συμβιβασμού στο ένα τρίτο.
- 900 ευρώ, επίσης με δυνατότητα συμβιβασμού στο ένα τρίτο.
Τα πρόστιμα επιβάλλονται ανά Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό (ΦΗΜ).
2. Μη υποβολή δήλωσης (01.01.2014 – 31.12.2015)
Για παραβάσεις της περιόδου από 1 Ιανουαρίου 2014 έως 31 Δεκεμβρίου 2015 προβλέπονται:
- πρόστιμο 600 ευρώ,
- πρόστιμο 900 ευρώ,
ανά Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό.
3. Μη υποβολή δήλωσης (01.01.2016 – 15.09.2024)
Για παραβάσεις που τελέστηκαν από 1 Ιανουαρίου 2016 έως και 15 Σεπτεμβρίου 2024 επιβάλλεται πρόστιμο:
- 100 ευρώ ανά ΦΗΜ.
4. Μη υποβολή δήλωσης από 16.09.2024 και μετά
Για παραβάσεις που διαπράττονται από τις 16 Σεπτεμβρίου 2024 και εφεξής, το προβλεπόμενο πρόστιμο ανέρχεται σε:
- 500 ευρώ ανά ΦΗΜ.
5. Εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης έως 15.09.2024
Για εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης έως και τις 15 Σεπτεμβρίου 2024 προβλέπεται:
- 100 ευρώ ανά δήλωση, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ΦΗΜ που αφορά.
6. Εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης από 16.09.2024 και μετά
Για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται από τις 16 Σεπτεμβρίου 2024 και μετά επιβάλλεται:
- 500 ευρώ ανά δήλωση, ανεξάρτητα από τον αριθμό των ΦΗΜ που περιλαμβάνει η δήλωση.
Γιατί είναι σημαντικός ο χρόνος τέλεσης της παράβασης;
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της εγκυκλίου Ε.2044/2026 είναι ο σαφής προσδιορισμός του χρόνου τέλεσης κάθε παράβασης που αφορά τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς (ΦΗΜ).
Μέχρι σήμερα, η ερμηνεία του χρόνου τέλεσης δημιουργούσε αρκετές πρακτικές δυσκολίες τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στις φορολογικές αρχές. Με τις νέες διευκρινίσεις, η ΑΑΔΕ αποσαφηνίζει το σημείο από το οποίο θεωρείται ότι τελείται κάθε παράβαση, προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας.
Ο προσδιορισμός αυτός επηρεάζει άμεσα:
- Το ύψος του διοικητικού προστίμου,
- Την έναρξη της προθεσμίας παραγραφής,
- Το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
Η αποσαφήνιση αυτή συμβάλλει στη μείωση των αμφισβητήσεων κατά τη διάρκεια των φορολογικών ελέγχων και διευκολύνει την ορθή εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας τόσο από τις επιχειρήσεις όσο και από τις ελεγκτικές αρχές.
Τι σημαίνουν οι νέες διευκρινίσεις για τις επιχειρήσεις;
Οι νέες οδηγίες της ΑΑΔΕ δεν μεταβάλλουν το ύψος των υφιστάμενων προστίμων. Αντίθετα, διευκρινίζουν τον τρόπο εφαρμογής τους και υπενθυμίζουν τις βασικές υποχρεώσεις που πρέπει να τηρούν οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς.
Η ορθή συμμόρφωση συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του κινδύνου επιβολής διοικητικών προστίμων αλλά και στην ομαλή ολοκλήρωση οποιουδήποτε μελλοντικού φορολογικού ελέγχου.
Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι:
- Οι δηλώσεις απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης ΦΗΜ υποβάλλονται εμπρόθεσμα,
- Κάθε αλλαγή που αφορά τον Φορολογικό Ηλεκτρονικό Μηχανισμό δηλώνεται άμεσα στην ΑΑΔΕ,
- Ο ΦΗΜ, η φορολογική μνήμη και τα ηλεκτρονικά αρχεία διατηρούνται για όσο χρονικό διάστημα προβλέπει η φορολογική νομοθεσία,
- Πραγματοποιείται περιοδικός έλεγχος της ορθότητας των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στη Φορολογική Διοίκηση.
Η συστηματική τήρηση των παραπάνω υποχρεώσεων μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο παραβάσεων και ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση της επιχείρησης.
Πώς μπορούν οι επιχειρήσεις να περιορίσουν τον κίνδυνο επιβολής προστίμων;
Η πρόληψη αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο προστασίας από διοικητικές κυρώσεις.
Στην πράξη, συνιστάται οι επιχειρήσεις να εφαρμόζουν εσωτερικές διαδικασίες ελέγχου που διασφαλίζουν ότι:
- Όλες οι μεταβολές που αφορούν τον ΦΗΜ καταχωρούνται εγκαίρως,
- Δεν παραλείπεται καμία υποχρεωτική δήλωση,
- Τηρούνται όλα τα απαραίτητα ηλεκτρονικά αρχεία,
- Η φορολογική μνήμη διατηρείται σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας,
- Πραγματοποιείται τακτικός έλεγχος των στοιχείων που είναι καταχωρημένα στην ΑΑΔΕ.
Η σωστή οργάνωση των φορολογικών διαδικασιών συμβάλλει όχι μόνο στην αποφυγή προστίμων αλλά και στη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της επιχείρησης κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού ελέγχου.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Η εγκύκλιος Ε.2044/2026 εισάγει νέα πρόστιμα;
Όχι. Η εγκύκλιος δεν θεσπίζει νέες διοικητικές κυρώσεις. Παρέχει διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, τον χρόνο τέλεσης κάθε παράβασης και τους κανόνες παραγραφής.
Ποιες παραβάσεις καλύπτει η εγκύκλιος;
Η εγκύκλιος αφορά κυρίως:
- Τη μη υποβολή δήλωσης απόκτησης, μεταβολής ή παύσης χρήσης ΦΗΜ,
- Την εκπρόθεσμη υποβολή των σχετικών δηλώσεων,
- Τη μη διαφύλαξη του ΦΗΜ,
- Τη μη διατήρηση της φορολογικής μνήμης,
- Τη μη διαφύλαξη των ηλεκτρονικών αρχείων που παράγονται από τον μηχανισμό.
Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο χρόνος τέλεσης της παράβασης;
Επειδή επηρεάζει:
- Το ύψος του προστίμου,
- Την έναρξη της παραγραφής,
- Το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει κυρώσεις.
Πρέπει να διατηρείται ο ΦΗΜ ακόμη και μετά την παύση χρήσης του;
Ναι. Η υποχρέωση διατήρησης του ΦΗΜ, της φορολογικής μνήμης και των ηλεκτρονικών αρχείων εξακολουθεί να ισχύει και μετά την παύση χρήσης του, καθώς τα στοιχεία ενδέχεται να ζητηθούν σε μελλοντικό φορολογικό έλεγχο.
Πώς συμβάλλουν οι νέες διευκρινίσεις στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων;
Η αποσαφήνιση του νομοθετικού πλαισίου μειώνει τις διαφορετικές ερμηνείες που είχαν δημιουργηθεί στην πράξη, ενισχύει τη φορολογική ασφάλεια και διευκολύνει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τις φορολογικές αρχές κατά τη διενέργεια ελέγχων.
Συμπέρασμα
Τα Πρόστιμα ΦΗΜ εξακολουθούν να εφαρμόζονται με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ενώ η εγκύκλιος Ε.2044/2026 αποσαφηνίζει τον τρόπο εφαρμογής τους και τον χρόνο τέλεσης των παραβάσεων.
Η εγκύκλιος Ε.2044/2026 αποτελεί μια σημαντική διευκρίνιση του ισχύοντος καθεστώτος που διέπει τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς (ΦΗΜ). Παρότι δεν μεταβάλλει το ύψος των προβλεπόμενων προστίμων, καθορίζει με σαφήνεια τον χρόνο τέλεσης κάθε παράβασης, τις σχετικές υποχρεώσεις των επιχειρήσεων και τους κανόνες παραγραφής, συμβάλλοντας στην ενιαία εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας.
Για τις επιχειρήσεις, η έγκαιρη υποβολή των απαιτούμενων δηλώσεων, η σωστή ενημέρωση του μητρώου, η διαφύλαξη του ΦΗΜ και των σχετικών ηλεκτρονικών αρχείων, καθώς και ο τακτικός έλεγχος της ορθότητας των στοιχείων που έχουν δηλωθεί στην ΑΑΔΕ αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποφυγή προστίμων και την ασφαλή αντιμετώπιση οποιουδήποτε φορολογικού ελέγχου.
Η Link Συμβουλευτική είναι δίπλα σας
Η Link Συμβουλευτική Α.Ε. βρίσκεται δίπλα σε κάθε επιχείρηση, παρέχοντας ολοκληρωμένες φοροτεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που αφορούν τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς (ΦΗΜ).
Η ομάδα μας παρακολουθεί διαρκώς τις εξελίξεις της φορολογικής νομοθεσίας και σας υποστηρίζει στην ορθή τήρηση των υποχρεώσεών σας, στην πρόληψη φορολογικών κινδύνων και στην αποτελεσματική προετοιμασία για κάθε φορολογικό έλεγχο.
Επικοινωνήστε μαζί μας για εξατομικευμένη καθοδήγηση και ολοκληρωμένες λύσεις που διασφαλίζουν τη φορολογική συμμόρφωση και την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησής σας.
