Φορολογία Ατομικής Επιχείρησης 2026: Τι ισχύει και τι αλλάζει μετά τη ΔΕΘ

Η φορολογία ατομικής επιχείρησης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που καλείται να γνωρίζει κάθε ελεύθερος επαγγελματίας και αυτοαπασχολούμενος. Είτε πρόκειται να ξεκινήσετε τώρα τη δραστηριότητά σας είτε διατηρείτε ήδη ατομική επιχείρηση, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πώς φορολογούνται τα κέρδη σας, πώς υπολογίζεται το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα και ποιες αλλαγές επηρεάζουν τη φορολογική σας επιβάρυνση.

Το φορολογικό έτος 2026 είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς εφαρμόζεται η νέα φορολογική κλίμακα, ενώ παράλληλα στη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης τον Σεπτέμβριο του 2026 ανακοινώθηκαν νέες παρεμβάσεις στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.

Οι νέες παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ προβλέπεται να αφορούν ήδη τα εισοδήματα του φορολογικού έτους 2026 και, επομένως, να αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027. Ωστόσο, κατά τον χρόνο ενημέρωσης του παρόντος άρθρου, τα συγκεκριμένα μέτρα έχουν ανακοινωθεί και εξειδικευτεί αλλά δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί.

Φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα του 2026

Από το φορολογικό έτος 2026 εφαρμόζεται νέα κλίμακα φορολόγησης και για τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα:

Για φορολογούμενους με περισσότερα από τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα προβλέπεται περαιτέρω μείωση στον συντελεστή του κλιμακίου 20.000–30.000 ευρώ.

Επιπλέον, από το φορολογικό έτος 2026 ισχύουν ιδιαίτερα ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους νέους. Για φορολογούμενους έως 25 ετών οι συντελεστές στα δύο πρώτα κλιμάκια, δηλαδή για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, μηδενίζονται. Για ηλικίες 26 έως 30 ετών ο συντελεστής για το τμήμα εισοδήματος από 10.000 έως 20.000 ευρώ διαμορφώνεται στο 9%.

Φορολογία ατομικής επιχείρησης: Από ποιο ποσό ξεκινά ο φόρος;

Τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα φορολογούνται σύμφωνα με την ισχύουσα κλίμακα από το πρώτο ευρώ, με τις ειδικές μειώσεις συντελεστών που προβλέπονται πλέον ανάλογα με την ηλικία και τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων.

Παράλληλα, για όσους ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εφαρμόζεται το σύστημα του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος, όταν το δηλωθέν εισόδημα είναι χαμηλότερο από εκείνο που προκύπτει με βάση τις σχετικές διατάξεις.

Το σύστημα αυτό είναι διαφορετικό από τα γενικά τεκμήρια διαβίωσης, όπως κατοικίες και αυτοκίνητα, και αφορά ειδικά τον προσδιορισμό ενός ελάχιστου εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Κίνητρο για νέες ατομικές επιχειρήσεις

Για τα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται στα τρία πρώτα έτη άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας προβλέπεται μείωση κατά 50% του φορολογικού συντελεστή του πρώτου κλιμακίου, εφόσον το ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ.

Παράλληλα, το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα δεν εφαρμόζεται κατά τα τρία πρώτα έτη από την πρώτη έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας.

Προκαταβολή φόρου

Οι ατομικές επιχειρήσεις και οι ελεύθεροι επαγγελματίες καταβάλλουν, εκτός από τον φόρο εισοδήματος, και προκαταβολή φόρου έναντι του επόμενου φορολογικού έτους.

Για το φορολογικό έτος 2026 η προκαταβολή παραμένει στο 55% του κύριου φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Στη ΔΕΘ 2026 ανακοινώθηκε επιπλέον μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027, γεγονός που σημαίνει ότι, εφόσον η σχετική ρύθμιση θεσμοθετηθεί, θα αποτυπωθεί στις φορολογικές δηλώσεις του 2028.

Τεκμαρτή φορολόγηση ατομικής επιχείρησης: Τι ισχύει σήμερα

Για τα εισοδήματα από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα προβλέπεται ελάχιστο τεκμαρτό καθαρό εισόδημα, το οποίο μπορεί να φτάσει έως τις 50.000 ευρώ.

Η βασική παράμετρος του υπολογισμού συνδέεται με το ετήσιο ποσό του μικτού κατώτατου μισθού και προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης.

Με τον κατώτατο μισθό να έχει διαμορφωθεί στα 920 ευρώ από την 1η Απριλίου 2026, το ετήσιο ποσό αναφοράς που χρησιμοποιείται στα επίσημα παραδείγματα για το φορολογικό έτος 2026 ανέρχεται σε 12.880 ευρώ.

Πότε εφαρμόζεται το τεκμαρτό εισόδημα;

Κατά τα πρώτα τρία έτη από την πρώτη έναρξη της δραστηριότητας δεν εφαρμόζεται το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα.

Στο τέταρτο έτος το ποσό μειώνεται κατά δύο τρίτα και στο πέμπτο έτος κατά ένα τρίτο. Από το έκτο έτος εφαρμόζεται ολόκληρη η βασική βάση, με τις προσαυξήσεις που προβλέπει κάθε φορά η νομοθεσία.

Πώς υπολογίζεται σήμερα το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα

Με το υφιστάμενο σύστημα, το ελάχιστο εισόδημα προσδιορίζεται με βάση τρεις βασικούς παράγοντες:

• Το ποσό που προκύπτει από τον κατώτατο μισθό και τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης,

• Προσαύξηση ίση με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού, έως το όριο που προβλέπει η νομοθεσία,

• Προσαύξηση 5% επί της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ, όπου αυτή εφαρμόζεται.

Υπάρχουν επίσης ειδικοί κανόνες όταν οι ετήσιες μικτές αποδοχές του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου ξεπερνούν το ποσό που προκύπτει από τον παραπάνω υπολογισμό.

Τι αλλάζει μετά τις εξαγγελίες της ΔΕΘ 2026

Η σημαντικότερη παρέμβαση που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ αφορά ακριβώς τις δύο πρόσθετες προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες που χαρακτηρίζονται φορολογικά συνεπείς, προβλέπεται ότι από το φορολογικό έτος 2026 δεν θα εφαρμόζονται:

1. Η προσαύξηση 10% επί του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού.

2. Η προσαύξηση 5% επί της διαφοράς μεταξύ του κύκλου εργασιών της επιχείρησης και του μέσου τζίρου του αντίστοιχου ΚΑΔ.

Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς το βασικό τεκμαρτό που συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τα έτη λειτουργίας δεν καταργείται. Αυτό που περιορίζεται είναι η πρόσθετη επιβάρυνση από τζίρο και μισθοδοσία για τους επαγγελματίες που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.

Σύμφωνα με την επίσημη εξειδίκευση των μέτρων, περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις επιβαρύνονται σήμερα από τις δύο συγκεκριμένες προσαυξήσεις.

Ποιος θεωρείται «συνεπής» ελεύθερος επαγγελματίας;

Με βάση την εξειδίκευση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, για να μπορεί ένας επαγγελματίας να απαλλαγεί από τις δύο προσαυξήσεις θα πρέπει να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Προβλέπεται ότι θα πρέπει:

• Nα έχει αποστείλει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος,

• Όπου υπάρχει σχετική υποχρέωση, να έχει ολοκληρώσει τη διασύνδεση POS και ταμειακής μηχανής και να παραμένει διασυνδεδεμένος καθ’ όλη τη διάρκεια του φορολογικού έτους,

• Να μην του έχει επιβληθεί πρόστιμο από τη φορολογική διοίκηση ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις χρήσεις των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών,

• Να έχει υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος των τελευταίων πέντε φορολογικών ετών, εφόσον υπήρχε σχετική υποχρέωση.

Εφόσον η ρύθμιση θεσμοθετηθεί με αυτά τα χαρακτηριστικά, η φορολογική συνέπεια και η σωστή ηλεκτρονική διαβίβαση των δεδομένων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για τον τελικό φόρο μιας ατομικής επιχείρησης.

Πόσο μπορεί να μειωθεί ο φόρος

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρουσιάζει χαρακτηριστικό παράδειγμα ατομικής επιχείρησης εστίασης που λειτουργεί 15 χρόνια, απασχολεί πέντε εργαζομένους και έχει ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ.

Με το υφιστάμενο σύστημα, η βασική τεκμαρτή βάση των 16.744 ευρώ προσαυξάνεται κατά 10.500 ευρώ λόγω μισθοδοσίας και διαμορφώνεται στα 27.244 ευρώ. Ο αναλογών φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ.

Με τη νέα ρύθμιση και την απαλλαγή από την προσαύξηση της μισθοδοσίας, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ.

Η διαφορά είναι 2.534 ευρώ ετησίως.

Η αλλαγή αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για ατομικές επιχειρήσεις σε κλάδους όπως η εστίαση και το λιανεμπόριο, όπου η απασχόληση προσωπικού μπορούσε μέχρι σήμερα να αυξήσει αισθητά το τεκμαρτό εισόδημα.

Μείωση του τεκμαρτού σε μικρούς οικισμούς

Ήδη σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για συγκεκριμένες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται και έχουν την κύρια κατοικία τους σε μικρούς οικισμούς, με τα πληθυσμιακά όρια να διαφοροποιούνται ανά περιοχή.

Στη ΔΕΘ 2026 ανακοινώθηκε νέα διεύρυνση: η μείωση κατά 50% προβλέπεται να επεκταθεί σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, ενώ ειδικά στη Δυτική Μακεδονία το όριο προβλέπεται να ανέλθει στους 2.200 κατοίκους. Από τη ρύθμιση εξαιρούνται οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.

Τι αλλάζει για τους εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ

Σήμερα προβλέπεται μείωση κατά 50% του τεκμαρτού για εκμεταλλευτές ΤΑΞΙ που κατέχουν έως 25% του οχήματος.

Με τις νέες εξαγγελίες προβλέπεται δικαιότερος, αναλογικός υπολογισμός με βάση το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας. Για παράδειγμα, εάν ένας επαγγελματίας κατέχει το 50% του ΤΑΞΙ, το τεκμήριο προβλέπεται να μειώνεται κατά 50%.

Παράλληλα, προβλέπεται εξαίρεση από το τεκμήριο για ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ΤΑΞΙ, περίπτωση που συναντάται κυρίως λόγω κληρονομικής διαδοχής.

Μειώσεις και απαλλαγές από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα

Πέρα από τις νέες εξαγγελίες, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ήδη ειδικές μειώσεις ή απαλλαγές για συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων.

Μεταξύ άλλων, το ελάχιστο ποσό μειώνεται κατά 50% για πολύτεκνους, άτομα με αναπηρία τουλάχιστον 67%, συγκεκριμένες μονογονεϊκές οικογένειες, γονείς εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία, εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων και άλλες ειδικές περιπτώσεις.

Ειδικές μειώσεις ισχύουν επίσης για επιχειρήσεις σε μικρούς οικισμούς και νησιά, υπό τις προϋποθέσεις της νομοθεσίας.

Παράλληλα, οι μητέρες που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εξαιρούνται από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα κατά το έτος του τοκετού, της υιοθεσίας ή της αναδοχής και για τα δύο επόμενα έτη.

Μπορεί να αμφισβητηθεί το τεκμαρτό εισόδημα;

Ναι. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα είναι μαχητό.

Εφόσον ο φορολογούμενος θεωρεί ότι το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο για αντικειμενικούς ή άλλους λόγους που προβλέπονται από τη νομοθεσία, μπορεί να ακολουθήσει τη σχετική διαδικασία αμφισβήτησης.

Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις η διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε φορολογικό έλεγχο και απαιτεί την παροχή αναλυτικών στοιχείων για την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του φορολογούμενου.

Τι άλλο ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα δεν είναι η μοναδική παρέμβαση που αφορά τους επαγγελματίες.

Από το φορολογικό έτος 2027, προβλέπεται μείωση της προκαταβολής φόρου από 55% σε 50%.

Παράλληλα, για τους τρίτεκνους ανακοινώθηκε μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2027. Η αλλαγή αυτή επομένως θα αφορά τις δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028 και δεν πρέπει να συγχέεται με την ήδη ισχύουσα κλίμακα του φορολογικού έτους 2026.

Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ανακοινώθηκε επίσης μηδενικός συντελεστής φόρου εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ από το φορολογικό έτος 2026, υπό τις προϋποθέσεις που θα οριστούν στην τελική νομοθετική ρύθμιση.

Τι σημαίνουν οι αλλαγές για μια ατομική επιχείρηση;

Οι παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ δεν καταργούν το σύστημα του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.

Αλλάζουν, όμως, σημαντικά τη φιλοσοφία του για μία μεγάλη κατηγορία επαγγελματιών: όταν η φορολογική διοίκηση διαθέτει πλέον αναλυτικά ηλεκτρονικά δεδομένα μέσω myDATA, POS και ταμειακών συστημάτων και ο επαγγελματίας είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, προβλέπεται να παύσει η πρόσθετη τεκμαρτή επιβάρυνση λόγω υψηλού τζίρου ή απασχόλησης προσωπικού.

Για μία ατομική επιχείρηση, επομένως, η σωστή φορολογική οργάνωση, η έγκαιρη διαβίβαση των δεδομένων και ο συνολικός φορολογικός σχεδιασμός αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η φορολογία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο κατά την περίοδο υποβολής της δήλωσης. Ο έγκαιρος προγραμματισμός μπορεί να βοηθήσει μια επιχείρηση να γνωρίζει εκ των προτέρων τη φορολογική της επιβάρυνση, να αξιοποιεί τις διαθέσιμες ελαφρύνσεις και να παίρνει καλύτερες αποφάσεις για την ανάπτυξη και την κερδοφορία της.

Η ομάδα της Link Consulting, με περισσότερα από 35 χρόνια εμπειρίας σε λογιστικές, φοροτεχνικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, μπορεί να σας βοηθήσει να αξιολογήσετε τις αλλαγές που επηρεάζουν την επιχείρησή σας και να οργανώσετε έγκαιρα τον φορολογικό και οικονομικό σας σχεδιασμό.

Το άρθρο έχει ενημερωθεί με βάση τις εξαγγελίες και την επίσημη εξειδίκευση των μέτρων της 90ής ΔΕΘ. Για τα μέτρα που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί, το τελικό πλαίσιο θα οριστικοποιηθεί με τη δημοσίευση των σχετικών νομοθετικών διατάξεων.

Δείτε αναλυτικά τις λογιστικές υπηρεσίες μας ή επικοινωνήστε μαζί μας για μια αρχική συνάντηση αξιολόγησης πατώντας εδώ!